“Onlangs had ik een feestje bij Omring, mijn huidige werkgever, en daar vertelde een wijkverpleegkundige me dat ze indertijd is gestart met 60 collega’s, nu heeft ze er nog maar 15.” Het is in een notendop het vraagstuk dat Jacquelien Dros, huisarts en specialist oudenzorg, zo nauw aan het hart ligt. “Ik wil niet dat de oudere Texelaars eerst drie jaar naar de overkant moeten naar een woon-zorglocatie, en pas dan weer, als ze geluk hebben, naar hun eiland terug kunnen. Ouderen, en we gaan er daarvan veel krijgen, moeten gewoon de zorg hier dichtbij kunnen krijgen en zo goed mogelijk.”
Noodklok
Het personeelstekort in de zorg is een van de onderwerpen die Dros noemt als antwoord op de vraag wat voor haar speerpunten zijn voor de komende raadsperiode. ‘Toerisme in balans’ en ‘duurzame energie’ zijn de twee andere. De problematiek in de zorg beperkt zich niet tot ouderen. “Verloskundigen op Texel hebben de noodklok geluid.” En ook de apotheek in Den Burg worstelt met gebrek aan gediplomeerde apothekersassistenten.
Regel een woning
Nu is de zorg een domein met zijn eigen regels, financiering en dergelijke. Wat kan de gemeente doen? Dros: “Het eerste is: huisvesting voor de mensen die hier willen komen werken. Ik heb al genoeg gezien dat nieuwe krachten na 2 jaar weer vertrokken omdat ze hun huurhuis uit moesten.” De gemeente heeft vijf sociale huurwoningen gereserveerd voor mensen met zogeheten essentiële beroepen: onderwijzers, zorgmedewerkers. “Ik heb erop aangedrongen dat we goed bijhouden of dat voldoende is, en zo nodig moet de gemeente extra woningen vrijmaken.” Iets anders waar de gemeente een rol in kan spelen is het opzetten van beroepsopleidingen, onder andere voor de zorg, voor mij ook een speerpunt. Dros ziet ook een rol voor de grotere werkgevers. “Personeelstekort in de zorg heeft ook te maken met de zuigkracht van de toeristische sector. Hoe mooi is dat De Krim toestaat dat medewerkers een aantal uren in de week vrijwilligerswerk kunnen doen, onder andere bij Omring.”
Toerisme in balans
Misschien wel het hoofonderwerp voor Dros is toerisme in balans. “Werk en inkomen op het eiland zijn daar grotendeels van afhankelijk, dus we moeten er zorgvuldig mee om gaan. Texel moet aantrekkelijk blijven voor de toeristen, en de Texelaars moeten toeristen graag zien komen.” Met dat eerste, hou Texel aantrekkelijk, doelt Dros op kernwaarden als natuur en rust, vooral daarvoor komen de toeristen. “Je wilt niet dat door drukte van wandelaars de laatste tapuit van het eiland verdwijnt. Of dat je struikelt over het zwerfafval.” GroenLinks gebruikt er de term balansindicatoren voor. “Beschrijf wat de unieke waarden van het eiland zijn, monitor hoe het daarmee gaat en wat de invloed erop is van het toerisme. Dan kun je zo nodig gericht bijsturen.”
Gratis sport en muziekles
Minstens zo belangrijk vindt Dros hoe de Texelaars het toerisme ervaren, want naast alle voordelen leidt toerisme ook tot drukte op fietspaden, in de dorpscentra of parkeerdruk rond concentratie van B&B’s. “Om daar goed zicht op te krijgen hebben we het belevingsonderzoek. Daar gaan we mee door.” Alle Texelaars moeten ook kunnen profiteren van het toerisme. “Dat profijt is er met het aanbod van winkels, restaurants, cafés en dergelijke. Betaalbare nieuwbouw is mogelijk omdat de gemeente goed bij kas zit. Je kunt ook denken aan gratis sportvoorzieningen of muziekonderwijs voor de jeugd. En waar toeristen de schapenhouderij en de schapenboeten op Texel zo waarderen, mag daar best geld vanuit het toerisme naar toe.”
Groen gas
Dan speerpunt drie: energie. “We moeten de komende twaalf jaar een energieprobleem overbruggen.” Dros doelt op de congestie in het elektriciteitsnet en het gegeven dat een derde kabel voor extra stroom vanaf de overkant er niet voor 2038 zal komen. “Het lijkt mij niet handig te wachten tot ondernemers niet meer kunnen uitbreiden of vervoersbedrijven geen elektrische vrachtwagens kunnen aanschaffen omdat het net het niet meer aankan. We moeten dus nú aan de slag om te kijken hoe we zo slim mogelijk met energie kunnen omgaan.” Meer eigen opwek, gebruik op elkaar afstemmen, opslag en als beste minder gebruik door energiebesparing noemt Dros als mogelijkheden. “Dat vereist samenwerking van alle betrokkenen.”
Wat met opwek?
“Ik wil op Texel ruimte voor kleine windmolens met een tiphoogte van 15 meter.” Ze sluit daarmee aan op een van de suggesties van het inwonersberaad energie. Niet dat ze de illusie heeft dat Texel daarmee in zijn totale energiebehoefte kan voorzien, “maar het is wel deel van waarmee we op het eiland aan de slag moeten.” Een van de mogelijkheden is mestvergisting. “We helpen zo de veeboeren, en kunnen ermee zo’n 1100 woningen van biogas voorzien.” De kleine windturbines dragen bij aan meer zelfvoorziening, “en er zijn nog grote daken van schuren genoeg waar we zonnepanelen op kunnen plaatsen.”
Strandwachten
Dros kwam vier jaar geleden voor het eerst in de raad voor GroenLinks. “Ik kom uit een politiek nest, mijn vader Cor Dros was een bekend figuur op het eiland. Al had hij een andere politieke kleur, maatschappelijke betrokkenheid heb ik zeker meegekregen.” Veel van haar raadswerk had te maken met het uitvoeren van het collegeprogram waar GroenLinks mede zijn stempel op zette. “Denk aan betaalbaar bouwen, subsidie voor woningisolatie, plannen voor klimaatadaptatie en dergelijke.” Een eigen initiatief dat zelfs de landelijke pers naar het eiland bracht waren de strandwachten van het Utrechtse studentencorps. “Ik ben geschrokken van de zuip-, neuk- en ontgroeningscultuur die zij met zich meebrachten.” Het zwartboek dat ze publiceerde droeg ertoe bij dat het contract werd opgezegd. “We hebben nu afspraken met een professionele organisatie, en zo hoort het ook.”
Veerkracht
Een van de verkiezingsleuzen van GroenLinks is ‘Texel veerkrachtig’. Wat betekent dat? “We pakken uitdagingen aan, en we weten dat we daarbij een beroep kunnen doen op de betrokkenheid en wilskracht van de Texelaars. Dat samen vormt onze veerkracht.”
Op de vraag waarom een tweede termijn is het antwoord resoluut: “Het is nog niet klaar. We hebben het nodige op de rails gezet, en dat moet doorrijden.” Het is ook wat opvalt aan de speerpunten die Dros heeft genoemd: het gaat niet over gemakkelijk scoren met wat kiezers misschien prettig in de oren klinkt, maar om onderwerpen die wezenlijk zijn voor de leefbaarheid en het welzijn van het eiland. “Met onze wethouderskandidaat Jacco Mokveld weet ik zeker dat we ermee kunnen doorbouwen.”