Op Texel produceren de bewoners fors meer restafval dan het landelijk streefcijfer: 225 kg per huishouden per jaar in plaats van 100 kg. Dat is niet alleen slecht voor het milieu – restafval betekent verspilling van grondstoffen – het maakt de kosten van ophalen en verwerking ook hoger dan nodig. Vandaar de richtinggevende voorstellen van GroenLinks wethouder Rikus Kieft om dat restafval terug te dringen.

Kieft: ‘Uitgangspunt is streven naar 100 kg per inwoner in 2026 en 30 kg in 2030, bewoners ondersteunen om dat te bereiken - met maatwerk voor mensen die buiten hun schuld veel afval produceren, bijvoorbeeld vanwege gezondheidsproblemen - en beheersing van de almaar stijgende kosten. Op die drie pijlers moet het beleid rusten dat we eind dit jaar presenteren.’

Die uitgangspunten waren in de raad weinig omstreden, al vond met name de VVD die veel te ambitieus. GroenLinks raadslid Gijs Berger wees op de evaluatie van het oude Afvalplan, waaruit blijkt dat van de 23 voorgestelde maatregelen er 13 niet zijn uitgevoerd, zoals frequenter ophalen van GFT-afval en een nieuwe aanpak voor het papier- en kartonafval. ‘Wat heeft u daarvan geleerd?’

Kieft: ‘We zijn ons terdege bewust van die evaluatie en willen voorkomen dat we dezelfde fouten maken. Dus zorgen dat maatregelen worden uitgevoerd, of ze niet beloven als ze niet uitvoerbaar zijn.’

Inzameling oud papier

Een van de meest prangende vragen in de gemeenteraad was: is die 225 kg nu echt van de bewoners, of zit daar ook afval van de toeristen bij? Volgens schattingen is dat zo’n 50-80 kg,afval van B&B is wel huishoudelijk. Berger. ‘Zorg dat we goed inzicht krijgen in dat toeristische afval.’

Kieft: ‘Dat gaan we zeker doen, Eind dit jaar komen we met voorstellen om te zorgen dat het toeristische bedrijfsafval ook echt wordt afgevoerd als bedrijfsafval, en dus niet meer meeweegt bij het restafval van de Texelaars.’

De discussie in de raad spitste zich verder vooral toe op de suggesties die in de notitie van Kieft waren opgenomen. Bijvoorbeeld over de zogeheten professionalisering van het ophalen van oud papier en karton. Raadslid Cees Hoogerheide van Texels Belang: ‘Scouting haalt dat op en heeft zo extra inkomsten. Wilt u die van hen afpakken?’

Kieft: ‘Besef dat de gemeente daarop zo’n € 120.000 toelegt, het is dus in feite een subsidiekanaal voor de verenigingen die oud papier inzamelen. Met die subsidie is op zich niks mis, maar misschien moeten we dat op een andere manier gaan doen. We gaan zeker in overleg met de verenigingen die nu het papier inzamelen.’

Chip in de bak

Het meest heikele punt is zonder twijfel de afvalstoffenheffing. Nu worden de kosten gelijkelijk over alle inwoners van Texel uitgesmeerd, een andere optie is betalen naar de hoeveelheid restafval die een huishouden aflevert. PvdA raadslid Eric Hercules toonde zich daarvan een groot voorstander: ‘Ons credo is de vervuiler betaalt. Waarom zou iemand die wekelijks een klein zakje restafval heeft even veel moeten betalen als een grootvervuiler? Met een chip in de bak is dat technisch heel goed uitvoerbaar.’

De woordvoerders van Texels Belang, VVD, D’66, CDA en GroenZwart maakten duidelijk daar niks voor te voelen. Raadslid Niels Rutten van het CDA zei het zo: ‘We vrezen dat met zo’n prijsprikkel de mentaliteit wordt: we donderen het wel achter de diek. Heeft de wethouder daar goed over nagedacht?’

Die opmerking schoot Kieft duidelijk in het verkeerde keelgat. ‘Ik geneer me voor die uitspraak. We moeten als overheid dingen verantwoord doen, u als lid van de raad zou die verantwoordelijkheid om zorgvuldig met afval om te gaan, en in het verlengde daarvan zorgvuldig om te gaan met onze leefwereld moeten uitdragen, en dat soort uitspraken niet maatgevend laten zijn voor ons beleid.’

Op de discussie wel of geen prijsprikkel wilde Kieft verder niet vooruit lopen. ‘We kijken wat de mogelijkheden zijn met welke effecten voor onze bewoners en voor het terugdringen van het restafval. Eind dit jaar komen we met concrete voorstellen.’

Uiteindelijk vond een ruime meerderheid van Texels Belang, PvdA, GroenLinks en D’66 dat Kieft op de ingeslagen weg verder kan gaan, alleen VVD, CDA, Hart voor Texel en GroenZwart waren tegen.